Przypuszczalne właściwości człowieka mogące mieć związek z jego stosunkiem do idei powszechnego zbawienia

5/5 - (2 votes)

Poniżej przedstawię przesłanki, które spowodowały, że w niniejszej pracy wybrałem kilka właściwości ludzi, które mogłyby mieć wpływ na to, jak dany człowiek odniesie się do idei powszechnego zbawienia. Wziąłem pod uwagę następujące właściwości:

a) płeć osoby – jako czynnik, który ma wpływ na cenione przez nią wartości moralne (sprawiedliwość, miłosierdzie), a pośrednio może mieć wpływ na stosunek do powszechnego zbawienia,

b) zaangażowanie religijne osoby – jako czynnik, który ma związek ze stosunkiem do treści doktrynalnych przekazywanych w nauczaniu kościelnym,

c) ocena przez daną osobę możliwości powszechnego zbawienia – jako czynnik, który ma kluczowe znaczenie dla sprawy, czy warto myśleć o swym własnym stosunku do NPZ.

Idea powszechnego zbawienia, która ma swoje źródło w religiach monoteistycznych, mówi o tym, że każdy człowiek może być zbawiony i osiągnąć wieczną szczęśliwość, niezależnie od swojej przeszłości czy pochodzenia. Stosunek do tej idei może mieć wiele właściwości człowieka, które wynikają z różnych czynników, takich jak wychowanie, kultura czy osobiste doświadczenia. Poniżej przedstawiam kilka przypuszczalnych właściwości człowieka, które mogą mieć związek z jego stosunkiem do idei powszechnego zbawienia.

Pierwszą właściwością, która może wpływać na stosunek do idei powszechnego zbawienia, jest empatia. Osoby, które cechuje silna empatia, często potrafią zrozumieć i poczuć emocje innych ludzi. Mają one większą skłonność do wybaczenia, tolerancji i otwartości na innych. Zdolność do empatii może wpłynąć na chęć pomagania innym, a także na wiarę w możliwość zbawienia każdego człowieka, niezależnie od jego grzechów czy błędów.

Kolejną właściwością, która może wpływać na stosunek do idei powszechnego zbawienia, jest postawa pokory. Ludzie pokorni często mają większą skłonność do uznania swoich błędów i grzechów, a także do szukania ukojenia w wierze. Mogą wierzyć, że Bóg jest miłosierny i wybacza każdemu, kto szczerze prosi o przebaczenie. Postawa pokory może również pomóc w lepszym zrozumieniu, że zbawienie nie jest wynikiem naszych własnych działań, lecz łaską Bożą.

Inną właściwością, która może wpłynąć na stosunek do idei powszechnego zbawienia, jest poczucie odpowiedzialności. Ludzie, którzy czują się odpowiedzialni za innych ludzi, często są bardziej skłonni do działania na rzecz ich dobra. Mogą wierzyć, że mają obowiązek pomagać innym, a także że każdy człowiek zasługuje na szansę na zbawienie. Poczucie odpowiedzialności może wpłynąć na większą skłonność do modlitwy, dobrej woli i działania na rzecz innych.

Inną właściwością, która może wpłynąć na stosunek do idei powszechnego zbawienia, jest otwartość umysłu. Osoby o otwartym umyśle są bardziej skłonne do akceptacji różnych perspektyw i wierzeń. Mogą wierzyć, że każdy człowiek ma prawo do swojego indywidualnego sposobu szukania Boga i że nie ma jedynego właściwego sposobu na osiągnięcie zbawienia. Otwartość umysłu może pomóc w zrozumieniu, że inni ludzie mają swoje własne ścieżki do Boga, i że nie należy ich oceniać czy krytykować za to, że są inne niż nasze. Ta właściwość może pomóc w budowaniu tolerancji, szacunku i zrozumienia dla innych, co może prowadzić do większej akceptacji idei powszechnego zbawienia.

Inną ważną właściwością, która może wpłynąć na stosunek do idei powszechnego zbawienia, jest wiara. Wiara to przekonanie o istnieniu Boga oraz o możliwości osiągnięcia zbawienia. Ludzie wierzący mają przekonanie, że ich życie ma sens i cel, że istnieje coś więcej niż tylko ziemskie życie. Wiara może pomóc w przezwyciężeniu trudności i kryzysów, a także w budowaniu więzi z innymi ludźmi poprzez wspólne wartości i przekonania. Ludzie wierzący mogą mieć większą nadzieję na osiągnięcie zbawienia, co może wpłynąć na ich postawy i zachowania.

Ostatnią ważną właściwością, która może wpłynąć na stosunek do idei powszechnego zbawienia, jest duchowość. Duchowość to przekonanie o istnieniu czegoś większego niż tylko ziemskie życie, o możliwości osiągnięcia jedności z Bogiem i o potrzebie rozwoju duchowego. Ludzie duchowi często szukają odpowiedzi na pytania dotyczące sensu życia, a także rozwijają swoją duchowość poprzez medytację, modlitwę czy refleksję. Duchowość może pomóc w budowaniu więzi z innymi ludźmi oraz w osiągnięciu większej harmonii z samym sobą i z otaczającym światem.

Podsumowując, istnieje wiele przypuszczalnych właściwości człowieka, które mogą mieć związek z jego stosunkiem do idei powszechnego zbawienia. Empatia, postawa pokory, poczucie odpowiedzialności, otwartość umysłu, wiara i duchowość to tylko niektóre z nich. Jednakże każdy człowiek jest unikalny i jego stosunek do tej idei zależy od wielu czynników, w tym od jego własnych doświadczeń i przekonań. Warto jednak pamiętać, że ideę powszechnego zbawienia można interpretować na wiele sposobów, a jej głównym celem jest promowanie wartości takich jak miłość, dobroć i szacunek dla innych.

Postawy wobec dogmatów katolickich

5/5 - (2 votes)

Wiara w określone dogmaty jest bardzo ważnym komponentem postawy religijnej. Zakwestionowanie pewnych podstawowych prawd wiary może być uznawane za pewien rodzaj niewiary, zaś ich akceptacja oznacza conajmiej pewien konformizm wobec nauki Kościoła, bardzo często zaś jest wskaźnikiem autentycznej, głębokiej wiary[1].

Wyniki badania akceptacji dogmatów katolickich , przepro­wad­zonego w 1989 roku przedstawiają się w sposób następujący:

Tabela 2. Akceptacja niektórych dogmatów katolickich wśród młodzieży polskiej

treść dogmatu
wierzę
nie wierzę
nie mam zdania
brak od­po­wied­zi
Istnieje Siła Wyższa od czło­wieka, która rządzi światem
81,1%
4,1%
13,7%
1,2%
Istnieje Bóg Osobowy
58,1%
12,7%
26%
3,2%
Istnieje tylko jedna prawdzi­wa religia
32,1%
48,8%
15%
2%

Z przedstawionych powyżej wyników[2] wynika jasno, że część młodych katolików bezpośrednio neguje część spośród dogmatów swojej wiary. Jest to jednak zjawisko naturalne w okresie młodości, która jest czasem ustalania i harmonizowania poglądów religijno – moral­nych. W kontekście wielu różnorodnych ideologii sprawy wiary  coraz bardziej stają się obecnie kwestią osobistego wyboru poszczególnych ludzi.

Szczegółowe badania wykazują, że relatywnie największej dewaluacji uległy prawdy związane z rzeczywistościami es­chato­logicznymi, a zatem wiara w życie pozagrobowe, zmartwychwstanie ciał oraz istnienie nieba i piekła. Pojawienie się postaw, które należy uznać za doktrynalnie niespójne spowodowane jest zarówno postępującą laicyzacją, jak również brakiem pogłębienia wiedzy teologicznej[3].

W oparciu o przeprowadzone badania można prognozować, iż w przyszłości coraz częściej wiara będzie posiadała wymiar osobowego przeżywania. Nie da się jednak wykluczyć określonych wpływów społeczno – kulturowych i dlatego należałoby raczej twierdzić, że osobowo przeżywana, umocniona i pogłębiona intelektualnie wiara pozostanie w dalszym ciągu zjawiskiem elitarnym na tle całej wspólnoty wier­zących[4].


[1] Por. J. Mariański. Obraz polskiej młodzieży, jw. s. 95.

[2] Por. J. Mariański. Religijność młodzieży polskiej, jw. s. 11.

[3] Por. J. Mariański. Obraz polskiej młodzieży, jw. s. 96-97.

[4] Tamże s. 97-98.

Percepcja przeżycia religijnego u młodzieży szkół średnich

5/5 - (3 votes)

praca dyplomowa z badaniami

Przedstawione powyżej teorie ukazują filozoficzne, teolo­giczne i psychologiczne rozumienie terminu doświadczenie religijne. Obecnie ukazane zostanie potoczne rozumienie tego pojęcia.

W dniach 13-18 II 1992 roku wykonano badania sondażowe na próbce młodzieży miasta Płocka. Dotyczyły one percepcji przeży­cia religij­nego. Badano dwie, przypadkowo wybrane klasy.

Pierwszą z nich była klasa IV b Liceum Ogólnokształ­cącego im. St. Małachowskiego w Płocku. Jest to klasa żeńska o profilu podstawowym. W dniu badania obecnych było 16 osób i wszystkie wyraziły zgodę na uczestniczenie w nich. Badane osoby były w wieku 19 ‑ 21 lat. Średnia wieku wyniosła niewiele ponad 19 lat.

Drugą badaną grupą była klasa III ps Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Płocku. Jest to również klasa żeńska, której profil przygotowuje do zawodu sprzedawcy. W dniu badania obecne były 23 osoby. Wszystkie osoby wzięły udział w badaniu. Wiek badanych wahał się w granicach 18 ‑ 20 lat. Średnia wieku wyniosła nieco poniżej 18 lat. Badania w Liceum Ogólnokształcącym wykonano w dniu 13.02.1992 roku, zaś w Zasadniczej Szkole Zawodowej w dniu 18.02.1992 roku. Obydwie badane grupy są ostatnimi klasami w swoich typach szkół. Obydwie grupy określiły swoją przynależność do grup religijnych jako „średnią”, przy czym młodzież licealna określiła ją nieco wyżej od uczniów szkoły zawodo­wej[i].

Rozkład wieku w obydwu badanych grupach ilustruje poniższa tabela:

Tabela 1. Wiek osób w badaniach sondażowych

             wiek

     17

     18

    19

     20

      LO

     N

      6

     8

      1

           %

       –

     40

  53,3

    6,6

     ZSZ

     N

     19

      3

     1

      –

     %

    82,6

     13

   4,3

      –

Do przeprowadzenia badań psychologicznych użyto zespołu metod psychologicz­nych[ii] do badania przeżycia religijnego. Składa się on z dyferencjału semantycznego, testu zdań niedokoń­czonych  i ankiety. Na wstępie pytano badanych o wiek, płeć, wykształcenie, rodzaj szkoły i stopień przynależ­ności do grupy religijnej[iii].

Cechy przeżycia religijnego według oceny młodzieży

Jako podstawę do określenia cech przeżycia religijnego przyjęto dyferencjał semantyczny.

Przeprowadzone badania psychologiczne wykazały bardzo pozytywną recepcję przeżycia religijnego wśród badanej mło­dzieży. Wydaje się, że przeżycie religijne odgrywa dużą rolę w życiu młodzieży. Pomiędzy badanymi grupami nie stwierdzono zasadniczych różnic w percepcji przeżycia religijnego. Najwięk­sze różnice  wystąpiły w zakresie jego przydatności (LO ‑ 5,9; ZSZ ‑ 5,4), wierności (ZSZ  5,5; LO ‑ 5,1), ważności (LO ‑ 5,8; ZSZ ‑ 5,3),  mocy (ZSZ 5,3; LO ‑ 4,9). W żadnym przypadku różnica nie przekroczyła  O,5 są więc one stosunkowo małe. Skrajnie  wysokie oceny uzyskały takie cechy przeżycia religij­nego,  jak: dobroć (LO ‑ 5,9; ZSZ ‑ 5,8; średnia 5,85), potrzeba (LO ‑ 5,9; ZSZ ‑ 5,4; średnia 5,65) i użyteczność (LO ‑ 5,7; ZSZ ‑ 5,5; średnia 5,60).

Skrajnie  niskie  oceny  otrzymały  następujące cechy przeżycia  religijnego:  centralność  (LO ‑ 4,8; ZSZ ‑ 4,8; średnia 4,8), dawanie swobody (LO ‑ 5,2; ZSZ ‑ 4.9; średnia 5,05) i moc (LO ‑ 4,9; ZSZ ‑ 5,3; średnia 5,1)[v].

W percepcji przeżycia religijnego nie istnieją znaczące różnice między licealistami a młodzieżą uczęszczającą  do  ZSZ . Potwierdza to tezę, że typ szkoły nie wpływa w sposób zasad­niczy na percepcję przeżycia religijnego. Badania  W. Jamesa potwierdzają, że przeżycia religijne nie zależą od wykształ­cenia, gdyż są one w równym stopniu funkcją uczuć, co intele­ktu[vi]. Podobne wnioski wyciąga również W. Gruehn[vii].

Nie  sposób  nie dostrzec bardzo wysokiej kwalifikacji przeżycia  religijnego i jego właściwości przez obydwie badane grupy. Z danych otrzymanych z badania dyferencjałem semantycznym wynika, że doświadczenie religijne jest odbierane jako rzeczy­wistość jednoz­nacznie pozytywna. Można by z tego faktu próbować wyprowadzić tezę o wysokiej religijności badanej młodzieży, jednak raczej nie dałaby się ona utrzymać  bez  poparcia szerszymi badaniami. W przypadku poprzestania  na  dotychcza­sowych  badaniach  można by bowiem również twierdzić, że jest to  jedynie czysto teoretyczna wiedza młodzieży o przeżyciu religij­nym nie znajdująca życiowego odzwierciedlenia[viii].

Między porównywanymi grupami zachodzą jednak nieznaczne  różnice.  Sądząc z deklaracji, przeżycie religijne jest nieco ważniejsze i bardziej potrzebne dla młodzieży licealnej. Jest też dla niej również bardziej żywe, użyteczne i pozostawiające większą swobodę.

Dla  młodzieży  ze szkoły zawodowej jest ono natomiast bardziej wierne i mocne, mądre, sensowne, prawdziwe i czyniące szczęśliwym. Można więc zaryzykować stwierdzenie, że cechy podkreś­lane przez  młodzież  ZSZ nieco bardziej wskazują na trwałe, statyczne elementy przeżycia religijnego. Dla młodzieży licealnej jest ono natomiast istotnym elementem życia, bardziej  żywym  i użytecznym, ale dużo słabszym (4.9), niż dla młodzieży uczęszczającej do szkoły zawodowej. Zdecydowanie  najniższą  ilość  wyborów otrzymała centralność jako atrybut przeżycia  religijnego. Wydaje się jednak, że jest to wynikiem niezrozumie­nia tego terminu przez  znaczną  część  respon­dentów. Inaczej trudno byłoby wytłumaczyć fakt, że dla danej osoby przeżycie religijne nie jest wyraźnie centralne podczas, gdy jest dla niej zdecydowanie potrzebne, ważne i dobre.

Badana młodzież nie jest również wyraźnie przekonana o tym, że  przeżycie religijne daje swobodę. Jest to o tyle zastanawia­jące, że  młodzież  wypełniająca ankietę przy opisie sytuacji, w których doświadczyła przeżycia religijnego oraz przy próbie podania jego definicji raczej nie wymienia okoliczności związa­nych z religią instytucjonal­ną, która mogłaby w tym przypadku zostać potraktowana jako element uznawany za źródło zniewala­jące. Być może w celu lepszego wyjaśnienia należałoby spytać badanych, czy ich zdaniem Bóg pozostawia człowiekowi dużą swobodę.


[i] Por. R. Jaworski, J. Wichorowski. Percepcja przeżycia religij­nego u młodzieży szkół ponadpodstawo­wych. mps. P³ock 1992 s. 10-11.

[ii] Patrz Aneks nr 1.

[iii] Por. R. Jaworski, J. Wichorowski, jw. s. 11.

[iv] Przy sporządzaniu wykresu użyto następujących skrótów określających badane przymioty przeżycia religijnego: „PO-potrzebne, NP-niepotrzebne; MĄ-mądre, GL-głupie; ZD-zdrowe, CH-chore; CE-centralne, PE-peryferyjne; WI-wierne, NW-nie wierne; ZY-żywe, MA-martwe; DO-dobre, ZL-złe; UZ-użyteczne, NU-nieużyteczne; WA-ważne, NW-nieważne; DS-dające swobodę, OG-ograniczające mnie; MO-mocne, SL-słabe; SE-sensowne, BE-bezsensowne; PR-prawdziwe, NP-nie prawdziwe; CMS-czyniące mnie szczęśliwym, UN-unieszczęśliwiające mnie”.

[v] Por. R. Jaworski, J. Wichorowski, jw. s. 13-14.

[vi] Por. W. James, jw. s. 455-456.

[vii] Por. W. Gruehn, jw. s. 112.

[viii] Por. R. Jaworski, J. Wichorowski, jw. s. 16.